Cukai penjual Shopee: perlu bayar ke?

Penjual Shopee dan TikTok Shop perlu bayar cukai pendapatan ke?

Perlu. LHDN menggunakan peraturan cukai yang serupa bagi perniagaan dalam talian dan perniagaan fizikal. Dalam garis panduan e-dagang LHDN, ini dinamakan prinsip neutraliti: sama ada sarung telefon dijual di kedai fizikal atau dari bilik tidur melalui Shopee, kedua-duanya sama sahaja di sisi LHDN. Perniagaan dalam talian turut disenaraikan secara khusus sebagai pendapatan perniagaan bercukai, maka penjual tetap memang dianggap menjalankan perniagaan, walaupun terasa seperti sekadar mengisi masa.

Perlu diingat juga: tiada jumlah jualan minimum sebelum pendapatan perniagaan wajib diisytiharkan. Pendapatan penggajian mempunyai ambang pendaftaran, tetapi pendapatan perniagaan tiada. Penjual yang rugi pun sepatutnya mendaftar fail cukai dan melaporkan angkanya. Walaupun kedengaran menyusahkan, hakikatnya ia menguntungkan anda: kerugian dan perbelanjaan yang diisytiharkan itulah yang mengurangkan cukai anda pada masa hadapan.

LHDN boleh nampak jualan online saya ke?

Anggap sahaja boleh. Pada Mac 2025, LHDN mengumumkan bahawa kira-kira 66,000 perniagaan di platform e-dagang telah dikenal pasti tidak mematuhi peraturan bayaran ansuran, malah langsung tiada rekod menghantar Borang Nyata cukai. Kesemuanya dikesan melalui data e-Invois, kerana platform telah menyalurkan butiran transaksi ke sistem MyInvois sejak Ogos 2024. Penjual seramai 66,000 itu telah mengeluarkan empat juta e-invois (laporan The Star, 4 Mac 2025).

Dalam erti kata lain, LHDN menemui puluhan ribu penjual itu sebelum mereka sempat membuka halaman Borang B. Platform jualan ialah syarikat besar yang berada sepenuhnya dalam sistem e-Invois, dan LHDN sendiri menyatakan bahawa data ini dipantau. Pengisytiharan yang betul bukan sekadar jalan yang sah, malah satu-satunya jalan yang realistik pada hari ini.

Jualan saya ini perniagaan atau sekadar hobi?

Jualan yang dibuat secara tetap dengan niat mencari untung ialah perniagaan. Mengosongkan almari sendiri atau menjual PS5 lama pula bukan, kerana anda sekadar melupuskan barang peribadi, selalunya pada harga rugi. Antara tanda praktikal yang diberi perhatian oleh LHDN: anda membeli atau menyediakan stok untuk dijual semula, anda berjual berulang kali dan bukan sekali dua, anda mempromosikan listing anda, dan anda menetapkan harga untuk memperoleh untung.

Oleh itu, menjual barang terpakai sendiri sekali-sekala di Carousell tidak menjadikan anda peniaga; menambah stok gajet viral TikTok setiap dua minggu pula memang perniagaan. Sekiranya anda berada di tengah-tengah, tanya diri sendiri dengan jujur: adakah saya berusaha menjana pendapatan daripada jualan ini secara berterusan? Jika ya, uruskannya sebagai perniagaan: daftarkan fail cukai di MyTax (e-Daftar) jika belum ada, dan mulakan simpanan rekod dari sekarang. Pendaftaran SSM pula ialah urusan undang-undang yang berasingan di bawah Suruhanjaya Syarikat Malaysia; berdaftar atau tidak, LHDN tetap mengenakan cukai atas untung anda.

Cukai dikira atas jualan atau untung?

Atas untung. Inilah perkara paling penting yang perlu difahami oleh setiap penjual, dan di sinilah paling ramai tersadung. Anda mengisytiharkan jualan kasar (jumlah yang dibayar oleh pembeli), menolak perbelanjaan perniagaan, dan bakinya sahaja yang dikenakan cukai.

Di sinilah perangkapnya: yang masuk ke akaun bank anda hanyalah bayaran bersih, iaitu baki selepas Shopee atau TikTok menolak komisen, caj transaksi dan pelarasan penghantaran. Hasil jualan bagi tujuan cukai bukan jumlah payout anda, tetapi angka jualan kasar dalam laporan Seller Centre; potongan platform pula dituntut secara berasingan sebagai perbelanjaan. Sekiranya anda mengisytiharkan angka payout kemudian menuntut yuran itu sekali lagi, potongan berlaku dua kali dan pendapatan anda terkurang isytihar. Muat turun penyata pendapatan bulanan daripada Seller Centre; jangan bina semula akaun perniagaan daripada penyata bank.

Apakah perbelanjaan yang boleh ditolak penjual online?

Apa-apa perbelanjaan yang dilakukan semata-mata bagi menghasilkan jualan itu, seperti yang diperuntukkan di bawah Seksyen 33 Akta Cukai Pendapatan. Bagi penjual marketplace, antara yang biasa dituntut:

• Komisen platform, caj transaksi dan yuran perkhidmatan (bahagian yang diambil oleh Shopee, TikTok Shop atau Lazada)
• Kos stok yang dijual (harga yang anda bayar kepada pembekal)
• Bungkusan, kotak, bubble wrap dan kos pos tambahan yang anda tanggung sendiri
• Iklan berbayar (Shopee Ads, promosi TikTok, iklan Facebook atau Instagram)
• Kos penghantaran dan minyak bagi perjalanan mengambil stok atau menghantar barang, bahagian perniagaan sahaja
• Bahagian yang munasabah daripada bil telefon dan internet, serta kos pejabat di rumah seperti sebahagian bil elektrik

Perbelanjaan peribadi disekat oleh Seksyen 39. Oleh itu, jangan cuba menyelitkan percutian keluarga dengan alasan "sempat membalas mesej pelanggan" di tepi pantai. Bagi barang yang digunakan untuk tujuan peribadi dan perniagaan serentak, tuntut peratusan penggunaan perniagaan sahaja.

Peralatan pula dikira secara berasingan. Barang kecil berharga RM2,000 ke bawah setiap satu (ring light, penyangga telefon, mesin cetak label) biasanya boleh dituntut 100% dalam tahun belian sebagai aset nilai kecil, tertakluk pada had RM20,000 setahun. Aset yang lebih besar seperti komputer riba dituntut secara beransur-ansur melalui elaun modal. Huraian lanjut disediakan dalam panduan cukai milikan tunggal kami.

Borang apa yang perlu diisi, dan bilakah tarikh akhirnya?

Borang B, iaitu Borang Nyata bagi individu yang mempunyai pendapatan perniagaan, dan anda memfailkannya di MyTax sebagai e-B. Bagi pendapatan tahun 2025, iaitu Tahun Taksiran (TT) 2025, tarikh akhir borang kertas ialah 30 Jun 2026 dan tarikh lanjutan e-Filing ialah 15 Julai 2026. Sekiranya tarikh itu terlepas, penalti lewat fail menanti; lihat panduan denda LHDN kami.

Dua perkara sering mengejutkan penjual. Pertama, sekiranya anda mempunyai pekerjaan tetap dan mengusahakan kedai Shopee pada waktu malam, anda bukan lagi pengisi borang pekerja (Borang BE). Pendapatan perniagaan memindahkan anda ke Borang B, dan gaji dilaporkan dalam borang yang sama. Panduan pendapatan sampingan kami menerangkan peralihan ini. Kedua, setelah anda berada dalam sistem, LHDN mungkin mula menghantar notis ansuran CP500, iaitu jadual bayaran cukai secara ansuran bagi pendapatan perniagaan. Jangan abaikan notis ini; sekiranya anggarannya terlalu tinggi, pindaan boleh dipohon dalam tahun yang sama (Borang CP502).

Contoh kiraan: jualan RM95,000 setahun

Ambil contoh Aina, penjual aksesori telefon sepenuh masa di Shopee dan TikTok Shop. Pada 2025, laporan Seller Centre beliau menunjukkan jualan kasar RM95,000. Rekod beliau: komisen dan caj platform RM11,000, stok yang dibeli dan dijual RM38,000, bungkusan dan pos RM4,500, serta peralatan kecil RM1,500 (ring light, pencetak label). Akaun bank beliau hanya menerima payout lebih kurang RM84,000, tetapi hasil jualan yang diisytiharkan ialah RM95,000, dan yuran RM11,000 dituntut sebagai perbelanjaan. Semua angka dikira mengikut enjin MyTaxMate, berdasarkan kadar TT 2025 (tiada perubahan bagi TT 2026).

Dengan rekod (cara yang betul). Untung ialah RM95,000 tolak RM11,000 tolak RM38,000 tolak RM4,500 = RM41,500. Peralatan kecil RM1,500 dituntut 100% sebagai aset nilai kecil, maka pendapatan perniagaan menjadi RM40,000. Beliau menuntut pelepasan diri automatik RM9,000 dan RM3,000 caruman i-Saraan KWSP, menjadikan pendapatan bercukai RM28,000. Cukainya RM150 bagi RM20,000 pertama, ditambah 3% atas RM8,000 berikutnya (RM240), berjumlah RM390. Oleh sebab pendapatan bercukai tidak melebihi RM35,000, rebat RM400 menghapuskan keseluruhannya. Cukai Kena Dibayar: RM0.

Tanpa rekod (cara yang mahal). LHDN melihat jualan platform RM95,000. Oleh sebab Aina tidak dapat membuktikan kosnya, hampir keseluruhan RM95,000 dianggap untung. Selepas pelepasan RM9,000, pendapatan bercukai ialah RM86,000. Kiraan mengikut banjaran: RM150 + RM450 + RM900 + RM2,200 + RM3,040 = RM6,740.

Kedai yang sama, tahun yang sama, jualan yang sama. Perbezaan antara RM0 dengan RM6,740 hanyalah satu folder invois pembekal dan penyata Seller Centre. Rekod bukan sekadar kerja tambahan; rekod itu wang anda.

Rekod apa yang perlu disimpan, dan untuk berapa lama?

Tujuh tahun, seperti yang dikehendaki oleh Seksyen 82A Akta Cukai Pendapatan. Bagi penjual marketplace, senarai praktikalnya: penyata pendapatan bulanan Seller Centre (jualan kasar, yuran, pelarasan), invois dan resit pembekal bagi stok, resit pos dan bungkusan, resit perbelanjaan iklan, serta penyata akaun bank yang menerima payout. Sekiranya anda menuntut bahagian bil telefon, internet atau elektrik, simpan bil berkenaan juga.

Penyata bank sahaja tidak mencukupi kerana ia hanya menunjukkan payout, bukan jualan, dan langsung tidak membuktikan kos anda. Sekiranya LHDN menjalankan audit, penjual yang menyimpan folder yang kemas hanya akan menempuhi satu petang yang membosankan. Penjual tanpa rekod pula dicukai atas jualan kasar, seperti senario kedua Aina di atas.

Penjual kecil perlu keluarkan e-invois ke?

Kebanyakannya tidak perlu. Mengikut garis masa pelaksanaan LHDN (dikemas kini 7 Disember 2025), pembayar cukai dengan perolehan atau hasil tahunan bawah RM1,000,000 dikecualikan daripada pelaksanaan e-Invois. Sekiranya perolehan kedai anda kurang daripada RM1 juta setahun, anda tidak diwajibkan mengeluarkan e-invois sendiri, walaupun penyertaan secara sukarela dibenarkan.

Walau bagaimanapun, dikecualikan tidak bermakna tidak kelihatan. Platform tempat anda berjual memang sudah berada dalam sistem e-Invois, dan melalui itulah LHDN mengesan 66,000 penjual yang disebutkan tadi. Sekiranya hasil jualan anda menghampiri RM1 juta, semak garis panduan e-Invois LHDN untuk mengetahui bila kewajipan anda sendiri bermula.

Bagaimana jika tahun-tahun lepas tidak diisytiharkan?

Mulakan sekarang, dan isytiharkan tahun ini dengan betul. LHDN secara konsisten memberikan layanan lebih ringan kepada mereka yang tampil sendiri berbanding mereka yang terpaksa dikesan, dan operasi terhadap 66,000 penjual itu membuktikan pihaknya memang sedang mengesan. Daftarkan fail cukai di MyTax jika belum ada, hantar Borang Nyata tahun semasa dalam tempoh yang ditetapkan, dan simpan rekod bermula hari ini.

Sekiranya beberapa tahun tidak diisytiharkan dan jumlahnya besar, berbaloi anda berjumpa ejen cukai berlesen terlebih dahulu sebelum memfailkan apa-apa, supaya tahun-tahun lama itu diuruskan secara teratur, bukan sekadar dengan harapan. Penalti lewat fail dan terkurang isytihar semakin lama semakin berat; panduan denda kami menunjukkan angka sebenar.