Cukai milikan tunggal: kadar, cara isi, tarikh akhir

Adakah pemilik tunggal perlu membayar cukai pendapatan?

Ya. Sekiranya anda menjalankan perniagaan milikan tunggal dan anda individu pemastautin di Malaysia, untung perniagaan anda ialah pendapatan bercukai. Milikan tunggal tidak mempunyai identiti undang-undang yang berasingan daripada pemiliknya, maka tiada cukai syarikat dikenakan. Untung tersebut ditambah terus kepada pendapatan peribadi anda dan dicukai pada kadar individu. Anda melaporkannya melalui Borang B, iaitu borang nyata bagi individu yang mempunyai pendapatan perniagaan.

Peraturan ini terpakai walaupun perniagaan anda kecil, dijalankan secara sambilan, atau diusahakan sambil bekerja makan gaji. Sekiranya anda mempunyai gaji dan juga perniagaan sampingan, kedua-duanya dilaporkan dalam Borang B yang sama dan dicukai bersama. Tidak pasti sama ada anda pemilik tunggal atau pekerja bebas di mata LHDN? Layanan cukainya sama, dan panduan cukai freelancer kami menerangkan pertindihan ini dengan lebih lanjut.

Berapakah kadar cukai milikan tunggal?

Sebenarnya tiada "kadar cukai milikan tunggal" yang khusus. Untung perniagaan anda dicukai pada kadar individu berperingkat yang sama seperti pembayar cukai lain, bermula 0% bagi RM5,000 pertama pendapatan bercukai sehingga 30% pada peringkat tertinggi. Semakin tinggi pendapatan anda, semakin tinggi kadar yang dikenakan atas setiap lapisan tambahan, bukan atas keseluruhan jumlah. Berikut ialah kadar individu pemastautin bagi TT 2025 dan TT 2026 (jadual yang sama bagi kedua-dua tahun):

Terdapat dua perkara yang meringankan bil cukai anda. Semua pembayar cukai mendapat pelepasan individu RM9,000 secara automatik, dan sekiranya pendapatan bercukai anda RM35,000 atau kurang, anda layak mendapat rebat cukai RM400 yang menghapuskan sebahagian besar atau kesemua cukai tersebut. Oleh itu, pemilik tunggal yang untungnya sederhana selalunya membayar sedikit sahaja, malah ada yang langsung tidak perlu membayar.

Borang mana yang perlu diisi, dan bila?

Pemilik tunggal mengisi Borang B (borang bagi pendapatan perniagaan), bukan Borang BE (yang khusus untuk pendapatan penggajian sahaja). Bagi pendapatan TT 2025 yang diperoleh sepanjang 2025, tarikh akhir ialah 30 Jun 2026, dengan tempoh tangguh automatik sehingga 15 Julai 2026 bagi e-Filing. Sejak TT 2024, Borang B versi kertas tidak lagi diterima dan semua pemfailan dibuat dalam talian melalui portal MyTax. Dalam erti kata lain, 15 Julai ialah tarikh yang terpakai bagi hampir semua orang.

Sekiranya anda terlepas tarikh akhir, penalti kerana lewat memfailkan bermula pada 10% daripada cukai yang perlu dibayar, dan meningkat kepada 15% jika masih belum dijelaskan selepas 60 hari. Jika anda benar-benar tidak sempat, anda boleh memohon lanjutan masa melalui MyTax sebelum tarikh akhir, tetapi kelulusannya tidak automatik. Panduan tarikh akhir Borang B kami menyediakan kalendar penuh, manakala cara isi Borang B menunjukkan skrin e-B satu demi satu.

Cukai dikenakan atas jualan atau untung?

Atas untung, bukan jualan. Inilah perkara paling penting yang perlu difahami. Pendapatan perniagaan yang bercukai ialah jualan kasar anda setelah ditolak perbelanjaan perniagaan yang dibenarkan bagi tahun berkenaan. Sekiranya jualan anda RM120,000 dan anda membelanjakan RM48,000 untuk menjalankan perniagaan, cukai hanya dikenakan atas RM72,000, bukan RM120,000.

Inilah juga sebabnya penyimpanan rekod amat penting. Setiap perbelanjaan sah yang dapat anda buktikan ialah seringgit untung yang tidak dicukai. Sekiranya resit hilang, potongan itu tidak dapat dipertahankan semasa audit, dan secara praktikalnya potongan tersebut turut hilang.

Apakah perbelanjaan perniagaan yang boleh ditolak?

Di bawah seksyen 33 Akta Cukai Pendapatan 1967, pemilik tunggal boleh menolak apa-apa perbelanjaan yang ditanggung semata-mata dan secara eksklusif bagi memperoleh pendapatan perniagaan. Antara yang biasa dituntut:

• Stok dan kos barang dijual
• Sewa, utiliti dan internet bagi premis perniagaan
• Gaji pekerja serta caruman KWSP/PERKESO yang anda tanggung untuk mereka
• Kos penghantaran, pembungkusan dan kurier
• Pemasaran, pengiklanan dan yuran platform/komisen
• Bahagian kegunaan perniagaan bagi telefon, kereta dan peralatan (tuntut bahagian perniagaan sahaja)
• Yuran profesional (perakaunan, lesen, pembaharuan SSM)

Pembelian besar seperti komputer riba, mesin atau kenderaan penghantaran tidak boleh ditolak sepenuhnya dalam satu tahun. Sebaliknya, anda menuntut elaun modal, yang membahagikan kos tersebut kepada beberapa tahun; bagi aset bernilai rendah sehingga RM2,000 setiap satu, tuntutan penuh 100% dibenarkan. Perbelanjaan peribadi tidak boleh ditolak sama sekali, begitu juga "gaji" yang anda bayar kepada diri sendiri sebagai pemilik, kerana untung perniagaan itu memang pendapatan anda.

Contoh kiraan: peniaga kecil dalam talian

Aishah menjalankan sebuah enterprise berdaftar yang menjual produk penjagaan kulit dalam talian. Pada 2025, jualannya berjumlah RM120,000 manakala perbelanjaan perniagaan sebenar berjumlah RM48,000 (stok, pembungkusan, kurier, iklan dan bahagian perniagaan telefon). Dalam contoh ini, pelepasan yang diambil kira hanyalah RM9,000 yang automatik itu. Semua angka dikira mengikut kaedah pengiraan enjin MyTaxMate, berdasarkan kadar TT 2025.

Bayangkan pula perniagaan yang sama, tetapi kali ini Aishah tidak merekodkan perbelanjaannya, lalu dicukai atas keseluruhan RM120,000. Selepas pelepasan RM9,000, pendapatan bercukainya ialah RM111,000, dan pada kadar TT 2025 bil cukainya menjadi RM12,150. Kedai yang sama, tahun yang sama. Dengan menyimpan resit dan menuntut perbelanjaan sebenar RM48,000, dia menjimatkan RM9,220. Itulah nilai penyimpanan rekod, terangkum dalam satu angka. Sekiranya dia turut menuntut pelepasan lain seperti KWSP i-Saraan, gaya hidup atau insurans, angka RM2,930 itu boleh diturunkan lagi.

Perlukah mendaftar dengan SSM dan LHDN?

Ini dua perkara yang berasingan. Bagi menjalankan perniagaan secara sah, anda mendaftarkan enterprise dengan SSM (Suruhanjaya Syarikat Malaysia). Bagi urusan cukai pula, anda memerlukan fail cukai dan Nombor Pengenalan Cukai (TIN) dengan LHDN sebelum dapat memfailkan Borang B. Mulai 1 Mac 2026, setiap pemegang MyKad, MyPR atau MyKAS sudah pun mempunyai satu TIN rasmi, maka besar kemungkinan anda sudah ada dalam sistem. Perlu diingat, selagi anda mempunyai pendapatan perniagaan, anda tetap wajib memfailkan borang walaupun anda juga bekerja makan gaji.

Bagaimana dengan ansuran CP500?

Jika anda mempunyai pendapatan perniagaan, LHDN mungkin mengeluarkan notis CP500 yang menghendaki anda membayar anggaran cukai secara enam ansuran, sekali setiap dua bulan sepanjang tahun, bukannya sekali gus semasa memfailkan borang. Ia merupakan bayaran pendahuluan, maka jumlahnya akan ditolak daripada bil akhir anda dalam Borang B. Bagi TT 2026, LHDN telah menyatakan bahawa penalti tidak akan dikenakan atas ansuran CP500 bagi pembayar cukai yang mempunyai pendapatan bukan penggajian sepanjang tempoh peralihan. Walau bagaimanapun, anda tetap dinasihatkan membayarnya bagi mengelakkan baki yang besar semasa memfailkan borang. Sekiranya anggaran CP500 anda terlalu tinggi atau terlalu rendah, anda boleh memohon pindaan melalui CP502 sebelum 30 Jun.