Tips jimat cukai Borang B untuk freelancer.

Bagaimana freelancer boleh mengurangkan cukai di Malaysia?

Cukai anda dapat dikurangkan secara sah melalui tiga lapisan. Pertama, tolak perbelanjaan perniagaan yang dibenarkan supaya untung perniagaan mengecil. Kedua, tuntut elaun modal (capital allowance) bagi aset seperti laptop atau kamera. Ketiga, gunakan pelepasan peribadi (KWSP, insurans, gaya hidup, perubatan dan lain-lain) serta rebat seperti zakat. Setiap lapisan mengurangkan bahagian yang berlainan dalam kiraan cukai; oleh itu, manfaatkan ketiga-tiganya, bukan satu sahaja. Untuk gambaran lengkap dari pendapatan hingga ke pemfailan, rujuk panduan cukai freelancer.

Apakah perbelanjaan perniagaan yang boleh dituntut dalam Borang B?

Perbelanjaan yang boleh ditolak ialah perbelanjaan yang dilakukan semata-mata untuk memperoleh pendapatan perniagaan (Seksyen 33, Akta Cukai Pendapatan 1967). Bagi freelancer dan pemilik tunggal, kebiasaannya termasuk sewa premis, utiliti, bahagian perniagaan bagi telefon dan internet, bekalan, perjalanan perniagaan, langganan perisian, iklan, yuran profesional dan perakaunan, serta gaji pekerja. Bagi kos yang bercampur antara kegunaan peribadi dengan perniagaan, seperti bil telefon, tuntut bahagian perniagaan sahaja; perbelanjaan yang bersifat peribadi sepenuhnya tidak boleh dituntut.

Laptop patut dituntut sebagai perbelanjaan atau elaun modal?

Peralatan seperti laptop, kamera, telefon atau perabot pejabat ialah aset modal; tuntutannya dibuat melalui elaun modal, bukan sebagai perbelanjaan biasa. Bagi aset yang berharga RM2,000 atau kurang setiap satu, tuntutan boleh dibuat 100% dalam tahun yang sama di bawah peraturan aset nilai kecil. Aset yang lebih tinggi nilainya pula dituntut secara berperingkat selama beberapa tahun. Perniagaan besar tertakluk kepada had RM20,000 setahun bagi aset nilai kecil; namun kebanyakan pemilik tunggal kecil layak sebagai PKS dan tidak terikat dengan had itu.

Saya bekerja dari rumah. Bolehkah saya menuntut sebahagian sewa dan bil?

Boleh. Sekiranya anda benar-benar menjalankan perniagaan dari rumah, anda boleh menuntut bahagian perniagaan bagi sewa, elektrik, air dan internet sebagai perbelanjaan perniagaan. Pengiraannya hendaklah berdasarkan asas yang munasabah — kebiasaannya mengikut keluasan ruang kerja (contohnya satu bilik daripada lima = 20%) atau peratusan penggunaan sebenar untuk perniagaan. Tuntut bahagian itu sahaja, bukan keseluruhan bil rumah.

Sebagai bukti sekiranya LHDN menyemak, simpan dokumen berikut:

• Perjanjian sewa atau penyata pinjaman rumah, serta bil utiliti dan internet bulanan.
• Nota ringkas cara anda mengira peratusan perniagaan (contohnya satu bilik dijadikan pejabat = 20% keluasan).
• Bukti bahawa perniagaan beroperasi di alamat itu (pendaftaran perniagaan, invois, surat-menyurat).

Pastikan tuntutan anda munasabah dan konsisten. Menuntut 80% daripada rumah sebagai "pejabat" sedangkan anda tinggal di situ sudah pasti menarik perhatian LHDN.

Bagaimana cara menuntut kereta atau motosikal untuk perniagaan?

Bagi perjalanan yang dibuat untuk memperoleh pendapatan perniagaan, anda boleh menuntut bahagian perniagaan daripada kos berjalan seperti minyak, tol, parkir, cukai jalan, insurans dan penyelenggaraan, mengikut pembahagian antara kegunaan perniagaan dengan peribadi. Kenderaan itu sendiri dituntut melalui elaun modal; namun bagi kereta persendirian, kos yang layak dituntut terhad kepada RM50,000, atau RM100,000 jika kereta itu baharu dan harganya RM150,000 atau kurang. Perjalanan harian ke tempat kerja dan urusan peribadi tidak layak dituntut. Simpan log ringkas bagi setiap perjalanan perniagaan (tarikh, destinasi, tujuan, jarak).

Apakah resit yang perlu disimpan, dan untuk berapa lama?

Undang-undang mewajibkan setiap resit dan rekod yang menyokong pendapatan serta perbelanjaan anda disimpan selama 7 tahun dari akhir tahun taksiran berkenaan. Sekiranya LHDN menjalankan audit dan bukti asal tidak dapat dikemukakan, tuntutan itu gugur dan anda mungkin dikenakan penalti. Dakwat resit masa kini cepat pudar; ambil gambar setiap resit pada hari ia diterima dan simpan salinan digitalnya. Resit yang pudar bermakna potongan yang hilang.

Apakah pelepasan peribadi yang boleh dituntut bagi TA 2025?

Selain potongan perniagaan, anda turut layak menuntut pelepasan peribadi sebagai individu. Antara yang utama bagi TA 2025:

• Pelepasan individu: RM9,000 (automatik, untuk diri sendiri).
• KWSP + insurans hayat / takaful: sehingga RM7,000, iaitu RM4,000 untuk KWSP (termasuk caruman sukarela bagi individu yang bekerja sendiri) dan RM3,000 untuk insurans hayat atau takaful.
• Gaya hidup: RM2,500, meliputi buku, komputer / telefon / tablet, internet dan kursus pembangunan diri.
• Sukan: tambahan RM1,000 untuk peralatan sukan, keahlian gim dan yuran kemudahan; berasingan daripada had RM2,500 di atas.
• Pengecas EV atau mesin kompos sisa makanan: RM2,500, bagi kegunaan di rumah.
• Skim Persaraan Swasta (PRS): RM3,000.
• Simpanan pendidikan SSPN: sehingga RM8,000 (simpanan bersih).
• Insurans pendidikan & perubatan: RM4,000.
• Perbelanjaan perubatan: sehingga RM10,000 (dengan had khusus RM1,000 bagi pemeriksaan penuh, pergigian, vaksinasi dan kesihatan mental).
• Perubatan & penjagaan ibu bapa: sehingga RM8,000 (dengan resit).

Perlu diingat, pelepasan lama RM1,500 bagi setiap ibu atau bapa telah dimansuhkan; yang kekal hanyalah pelepasan perubatan dan penjagaan ibu bapa seperti di atas.

Saya bekerja sendiri. Bolehkah saya mendapat pelepasan KWSP dan PERKESO?

Boleh, malah ramai freelancer terlepas peluang ini. Anda boleh mencarum secara sukarela ke KWSP (i-Saraan) dan ke Skim Keselamatan Sosial Pekerjaan Sendiri PERKESO (SKSPS). Caruman KWSP diambil kira dalam had pelepasan KWSP RM4,000, manakala caruman PERKESO layak mendapat pelepasan PERKESO RM350. Lebih menarik lagi, kerajaan menambah 20% pada caruman i-Saraan anda (sehingga RM500 setahun), dan PERKESO pula melindungi anda sekiranya berlaku kecederaan semasa bekerja — perlindungan dan penjimatan cukai diperoleh serentak.

Apakah pelepasan keluarga yang boleh saya tuntut?

Sekiranya anda menanggung pasangan, anak atau ahli keluarga OKU, terdapat pelepasan tambahan melebihi pelepasan diri anda. Yang utama bagi TA 2025: pasangan tanpa pendapatan atau bayaran nafkah RM4,000; setiap anak bawah 18 tahun RM2,000; setiap anak 18 tahun ke atas dalam pengajian tinggi RM8,000; yuran taska atau tadika bagi anak berumur 6 tahun dan ke bawah RM3,000; peralatan penyusuan susu ibu RM1,000 (untuk ibu, bagi anak berumur 2 tahun dan ke bawah, sekali setiap dua tahun); dan pelepasan OKU (individu OKU RM7,000, pasangan OKU RM6,000, serta pelepasan berasingan jika anda menanggung anak OKU).

Adakah rebat cukai untuk tahun berpendapatan rendah?

Ada, malah rebat lebih baik daripada pelepasan kerana ia memotong cukai secara terus, bukan sekadar mengurangkan pendapatan bercukai. Sekiranya pendapatan bercukai anda (selepas semua pelepasan) RM35,000 atau kurang, anda layak mendapat rebat RM400. Jika anda turut menuntut pelepasan pasangan RM4,000, rebat tambahan RM400 diberikan — menjadikan jumlahnya sehingga RM800 ditolak terus daripada cukai anda. Rebat ini amat membantu terutamanya pada tahun pendapatan anda menurun.

Baru membeli rumah pertama. Bolehkah faedah pinjaman dituntut?

Boleh, dan ini pelepasan baharu bagi TA 2025. Pembeli rumah pertama boleh menuntut pelepasan atas faedah pinjaman perumahan: sehingga RM7,000 setahun jika harga rumah RM500,000 atau kurang, atau sehingga RM5,000 jika harganya melebihi RM500,000 hingga RM750,000. Syaratnya, Perjanjian Jual Beli mesti ditandatangani antara 1 Januari 2025 dan 31 Disember 2027, dan rumah itu mestilah kediaman pertama anda.

Bolehkah derma dan zakat menjimatkan cukai?

Boleh. Derma tunai kepada institusi yang diluluskan LHDN boleh ditolak sehingga 10% daripada pendapatan agregat; pastikan resit rasminya disimpan. Bagi orang Islam, zakat lebih baik lagi: ia rebat, bukan pelepasan, iaitu memotong terus jumlah cukai yang dikenakan, ringgit demi ringgit, sehingga habis jumlah cukai itu. Ringkasnya, pelepasan mengurangkan pendapatan bercukai; rebat mengurangkan cukai itu sendiri.

Taksiran berasingan atau bersama dengan pasangan: yang mana lebih baik?

Bagi kebanyakan pasangan yang kedua-duanya bekerja, taksiran berasingan lebih baik kerana masing-masing mengekalkan pelepasan individu RM9,000 berserta pelepasan lain atas nama sendiri. Taksiran bersama biasanya hanya menguntungkan apabila salah seorang pasangan tidak berpendapatan atau berpendapatan kecil, supaya pasangan yang berpendapatan lebih tinggi dapat menuntut pelepasan pasangan RM4,000. Taksiran berasingan terpakai secara automatik; anda hanya perlu membuat pilihan jika taksiran bersama benar-benar membantu.

Bagaimana jika perniagaan rugi tahun ini?

Dari sudut cukai, kerugian bukanlah berita buruk sepenuhnya. Kerugian perniagaan tahun semasa boleh ditolak daripada pendapatan lain bagi tahun itu (Seksyen 44(2)), manakala baki kerugian boleh dibawa ke hadapan sehingga 10 tahun untuk ditolak daripada pendapatan masa hadapan. Elaun modal yang belum digunakan pula dibawa ke hadapan tanpa had bagi perniagaan yang sama. Oleh itu, teruskan memfailkan dan simpan rekod anda; kerugian tahun ini boleh mengurangkan cukai pada tahun yang lebih baik kelak.

Bagaimana cara mengelakkan terlebih bayar melalui ansuran CP500?

Sekiranya anda mempunyai pendapatan perniagaan, LHDN mungkin mengeluarkan CP500, iaitu jadual ansuran cukai setiap dua bulan berdasarkan anggaran. Jika pendapatan anda menurun atau anggaran itu terlalu tinggi, anda boleh menyemaknya semula dengan Borang CP502 sebelum 30 Jun supaya tidak terlebih bayar sepanjang tahun. Namun, elakkan anggaran yang terlalu rendah: jika cukai akhir melebihi anggaran yang disemak sebanyak lebih daripada 30%, penalti 10% dikenakan atas perbezaannya.

Bilakah tarikh akhir Borang B?

Bagi TA 2025, tarikh akhir memfailkan Borang B ialah 30 Jun 2026 jika guna kertas, atau 15 Julai 2026 jika e-Filing melalui portal MyTax LHDN. Jika anda lewat memfailkan, penalti akan dikenakan atas cukai anda. Senarai tarikh penuh berserta tempoh tangguhan boleh dirujuk dalam panduan tarikh akhir Borang B.

Dengan RM 90,000 yang sama tetapi tanpa rekod perbelanjaan dan tanpa pelepasan selain pelepasan individu RM 9,000, pendapatan bercukai menjadi RM 81,000 dan cukainya kira-kira RM 5,790 — lebih lima kali ganda, semata-mata kerana resit tidak disimpan dan hak tidak dituntut. Ingin melihat angka anda sendiri? Kalkulator percuma kami hanya mengambil masa dua minit.